دوره جشنواره : 22
تاریخ مطلب : 25/06/1399 12:00:00 ق.ظ
پیوست مرتبط : عکس / فیلم / صوت

 

گزارش پیش نشست جشنواره شیخ طوسی با عنوان "ابعاد بین المللی بیانیه گام دوم انقلاب" بصورت مجازی

با موضوع : انقلاب اسلامی و معنویت گرایی با تمرکز بر گرایش های معنویت گرایی در شبه قاره هند

زبان ارائه: اردو

مجری: اداره کل دفتر ترجمه پژوهشگاه المصطفی با همکاری مجمع محققین هند


نشست علمی با تلاوت آیاتی از قرآن مجید شروع شد و در آغاز دبیر علمی نشست حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای محمد باقر رضا سعیدی دبیر مجمع محققین هند با تشکر از تمامی همکاران و برگزار کنندگان نشست و سخنرانان نکات مقدماتی نشست را بیان کردند و سخنران اول نشست علمی را برای سخنرانی دعوت دادند.

سپس جناب آقای دکتر شاهد اعظم پژوهشگر پژوهشگاه بین المللی المصطفی از کشور پاکستان سخنرانی را شروع کردند و معنویت گرایی انقلاب اسلامی در شبه قاره با توجه بیشتر به منطقه پاکستان بیان نمودند.  ایشان مثال و موارد زیادی برای معنویت گرایی مردم منطقه آوردند.

سخنران دوم حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای دکتر عباس مهدی حسنی پژوهشگر و محقق از کشور هندوستان به سخنرانی پرداختند ایشان معنوبت گرایی در شبه قاره خصوصا در هند را مورد نقد و بررسی قرار دادند و ایشان مصادیق معنویت گرایی در هندوستان را یاد آورد شدند.

این نشست علمی در روز سه شنبه 25/6/99 ساعت 10  تا 12 برگزار شد و بطور مستقیم از انترنت پخش شد.

در ذیل چکیده سخنرانی ارائه کنندگان را تقدیم میکنیم:

جناب آقای دکتر شاهد اعظم پژوهشگر پژوهشگاه بین المللی المصطفی از کشور پاکستان

چکیده :

معنویت از جمله مفاهیم واضح و روشن است که تعریف کردن آن دشوار است . معنویت منسوب به معنی یعنی حقیقی ، ذاتی ، مطلق ، باطنی و روحانی است که در کتب لغت در برابر مادی معرفی شده است ومعنویت در طول تاریخ به شکل های مختلف جلوه گر شده است حتی در درون یک سنت دینی هم  این تنوع با اشکال مختلف و با آرمانها متفاوت دینی متجلی گردیده است. معنویت نه به عنوان ایده و مفهوم بلکه یک عمل است که در طول تاریخ بشر دیده می شود و آکنده از آرزوی بشر برای پابندگی ، ابدیت ، صلح ، شادمانی و آرامش است .

معنویت اصیل مبتنی بر وحی است و بر اصول تغییر ناپذیر استوار است و این معنویت از طریق زندگی معنا داری که از راه دین حاصل می شود پدید می آید . از برخی منابع سه نوع معنویت به دست می آید : معنویت طبیعت گرا ، معنویت وحدت گرا و معنویت خدا گرا؛ که مراد از معنویت خدا گرا شناخت و ایمان به خداوند یکتا با همان اوصاف و اسماء حسنی که در قرآن و سنت ذکر شده است و این نوع معنویت توحید محور است  و عبادت تنها از آن او است و اطاعت از پیامبر و اولیاء او واجب و در دائره شریعت است و اگر منها از شریعت باشد انحراف شمرده می شود . اندیشه امام  خمینی رضوان الله تعالی علیه ، باعث انقلاب استثنایی معنوی در عصر حاضر گردید و اساسا انقلاب اسلامی ایران در ذات خود هیچ شباهت با انقلاب های دیگر که در طول قرن های گذشته به وقوع پیوسته نداشته است و این را باید در پیوند انفکاک ناپذیر انقلاب اسلامی و حضرت امام جست و جو کرد . دکترین سیاسی امام بر پایه ی مبانی ثابت و استواری مانند اعتقاد عمیق به غیب و امداد های غیبی، ایمان خلل ناپذیر به تعلیمات اسلام و وحی و توکل راسخ بر قدرت لایزال الهی و تکلیف مداری مطلق و بر معنویت بوده است . آیه 15 سوره احقاف« وَوَصَّیْنَا الإنْسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهًا وَوَضَعَتْهُ کُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ » را می توان یکی از مبانی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی دانست که این انقلاب تا چهل سال نخست با همه موانع و مشکلات را پشت سر گذاشته و اکنون بعد از چهل سال به دوران باز دهی معنوی خود رسیده است  و با ویژگی ها معنویت گرا مانند تجدید حیات دینی و معنوی انسان بعد از انقلاب ، از بین رفتن نظریه ضد دینی ، برائت جهانی از عقائد الحادی ، احیاء امر به معروف و نهی از منکر ، احیای حوزه ها علمیه و مدارس دینی و گرایش جوانان به علوم دینی و معنویت ، احیاء مراسم معنوی اعتکاف ، انقلاب  اسلامی و رویکرد معنوی و دینی در مراکز علمی در جهان و احیای نماز جمعه و مراسم مناجات ها در شکل دعا عرفه ، دعای کمیل ... از بدو تولد این انقلاب اصیل معنوی همراه بوده و روز بروز این ویژگی ها در حال گسترش اند که بیشترین تاثیر آن در شبه قاره هند  بوده است . با اینکه ورود و گسترش اسلام در شبه قاره هند توسط صوفیه و اولیاء و امام زادگان بوده است که چهار سلسله تصوف « چشتیه ، سهروردیه ، نقشبندیه و قادریه  گیلانیه » نقش عمده در گسترش معنویت در بین مردم به ویژه مسلمانان داشتند با آمدن انقلاب اسلامی در ایران در عصر کنونی  شاهد گسترش معنویت اصیل اسلامی در این دیار هستیم که نمونه آن را در منطقه کشمیر و گلگت بلتستان می توان دید که به عنوان ایران کوچک در سرزمین شبه قاره هند شناخته می شوند و حتی می گفت که معنویت دینی در ادیان زنده دیگر مانند هندوئیسم و بودائیسم و مسیحیت  و به ویژه در بین شیعه و اهل سنت با این انقلاب زنده گردید که اکنون مراسم اعتکاف در شهرها مختلف شبه قاره مانند لاهور و کراچی در ماه مبارک رمضان دیدنی است و این انقلاب تعبیر خواب اقبال لاهوری شاعر دیار شرق زمین را محقق کرده است که وی گفته بود « طہران ہو گر عالَمِ مشرق کا جینوا ، شاید کُرۂ ارض کی تقدیر بدل جائے!» اگر تهران محورو مرکز جهان شرق شود  قسمت و تقدیر جهان تغییر خواهد شد که انشاا.. این تغییر  در حال تحقق یافتن است که بشر بوسیله این انقلاب اصالت معنوی خود را یافته و بر مبنی آن جهان را تغییر خواهد داد .

دکترسید عباس مهدی حسنی (پژوهشگر مجمع محققین هند و استادیار دانشگاه مجازی المصطفی)

معنویت، از فضایل و ارزشهای عالی و والای انسانی به شمار می رود، مانند محبّت، فدارکای، ایثار و گذشت، همدردی، نوع دوستی، صداقت، حمایت از حق، پاکدامنی، عدالت، و سایر خصلتهای نیک که زمینه اصلاح برون و گسترش ارزشهای انسانی در محیط زندگی و جوامع بشری را فراهم می سازد.

ریشه واژه معنویت به معنای قصد و اراده است و به آنچه قصد شده گفته می شود و معنوی منسوب به معنای حقیقی باطنی و روحانی در مقابل صوری و مادی است و معنویت مصدر جعلی آن است.

 این کلمه از واژه های نوظهور است..معنویت به معنای معنوی بودن است و بیانگر یک حالت یا وضعیت است. وقتی این حالت یا وضعیت مطالبه می شود به آن معنویت گرایی گفته می شود.

تقویت بعد مادی و بی توجهی به معنویات، حیوانیت است و تقویت بعد معنوی و بی توجهی به مادیات به فراموشی سپردن نیمی از پیکره انسان به شمار می رود.

امام خمینی با درک عمیق از شرایط زمان و واقعیتها چنین نتیجه می گیرد که ریشه همه گرفتاری ها و بی بند و باری ها در نگرش ها و فرضیه های یک سویه و راهکارهای غیر منطبق با زوایای وجودی انسان است و می فرماید: « از معنویت نباید غافل بود که کلید دردها است».

با فروپاشی نظام شاهنشاهی و به ثمر رسیدن ایثارها، جانفشانی ها و تلاشهای خستگی ناپذیر ملت مسلمان ایران امام راحل در پیام تاریخی خود به ملت مسلمان ایران به عامل مهم تأثیرگذار در پیروزی اشاره نمود: آفرین بر این قدرت ایمان و قدرت بازوی عزیزان و صدها آفرین بر امتی که خود را و جوانان خود را از لجنزار و کانون فساد و تیره روزی که رژیم ستم شاهی برای آنان فراهم کرده بودند رها ساخته و به اوج عظمت و معنویت رساندند».

این انقلاب ویژه گیهای معنوی زیادی داشت از جمله: برای خدا بودن، بی اعتنایی به قدرت های مادی، به کار گیری سنت های دینی و مذهبی، طرح حکومت دینی،  حمایت از مظلومان و مستضعفان وغیره.

میشل فوکو فیلسوف معروف فرانسوی و نظریه پرداز برجسته معتقد است: با آمدن انقلاب اسلامی ایران، اولین بار انقلاب و معنویت به یکدیگر پیوند خورده است.

این انقلاب معنوی در سراسر جهان از جمه شبه قاره هند تاثیر شگرفی بر جای گذاشت. سرزمین هند که سرزمین عرفان و معنویت است مردم آن، علاقه عجیب به معنویت دارند. با پیروزی انقلاب اسلامی شیعه و اهل سنت توجه بیشتری به مراسم معنوی مانند دعا و مناجات روی آوردند. همین طور غیر مسلمانان نیز به ویژه هندوها باتاثیر پذیری انقلاب معنوی ایران به مراسم مذهبی  خود بیشتر علاقه مند شدند.

کلید واژه ها: معنویت، گرایش های معنوی، انقلاب اسلامی و شبه قاره

برگزار کننده: پژوهشگاه بین المللی المصطفی اداره کل دفتر ترجمه